Hastalıklar

Kolon Kanseri Tedavisi

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr

Kolon Kanseri Tedavisi

Özet

Kolon kanseri (kolorektal kanser), kalın bağırsak (kolon) ve rektumu etkileyen kanser türüdür. En yaygın tedavi, karsinomun çıkarılmasıdır. Kolon kanserini destekleyen risk faktörleri genetik yatkınlık ve daha az oranda kronik enflamatuvar bağırsak hastalıklarıdır (ülseratif kolit veya crohn hastalığı).

Dışkıda kan, kıvamındaki değişiklikler veya bağırsak hareketlerinin olağan dışı ritmi gibi belirli semptomlar, kolorektal kanserin ilk belirtileri olabilir. Kolon kanserinin ileri bir aşamasında tümörün boyutuna ve diğer organların etkilenip etkilenmediğine bağlı olarak ikincil hastalıklar ortaya çıkabilir. Tümör çok kanarsa anemi oluşabilir. Tümör çok hızlı bir şekilde büyürse bu dışkılamayı zorlaştırabilir hatta imkânsız hale getirebilir. Böyle bir bağırsak tıkanmasından önce hızlı bir müdahale vazgeçilmezdir.

Ayrıca bu konuyla bağlantılı olarak mide kanseri, malign bir tümördür. Bu tip kanser tipik olarak yaşlılarda ortaya çıkar ve dünyada her yıl teşhis edilen tüm malign tümörlerin %10’unu oluşturur. Mide kanseri belirtileri hastalığın başlangıcında spesifik olmayabilir. Böylece semptomlar; kilo kaybı,  iştahsızlık, bağırsak ritmindeki değişiklikler, karın ağrısı, kanamalar ve epigastriyum bölgesinde baskı hissi olarak görülür.


Tanım

Bağırsak; ince bağırsak, kalın bağırsak ve anal bölge olarak bölünmüştür. Kalın bağırsak kolon ve rektuma ayrılır. Temel olarak kolon kanseri, bağırsağın herhangi bir bölümünde ortaya çıkabilir. Malign tümörler bağırsak mukozasında ağırlıklı olarak gelişir. Sıklığı, tedavi ve prognoz açısından, belirtilen farklı bölgelerdeki bağırsak kanserleri önemli ölçüde farklılık gösterir. İnce bağırsakta oluşan tümörler, kalın bağırsak tümörleri ( kolon ) ve rektum  (makat karsinomu)  olarak ortak adı kolorektal kanserdir.


Nedenleri

Kolon kanseri birçok nedene bağlı olabilir. Bu tür bir tümöre yatkın olan birçok risk faktörü vardır.

  • Genetik Faktörler: Ailesinde daha önce kolorektal kanser görülen kişinin kanser riski fazladır. Kalıtsal genetik faktörler, risk oranını arttırır.
  • Polipler: Kolon kanserinin oluşumunda; aşırı yağlı, kırmızı et ağırlıklı beslenme, şişmanlık, sigara ve alkol tüketiminin yanı sıra polipler etkilidir. Polipler genellikle geç dönemde yani kansere dönüştüğünde belirti vermeye başlar. Poliplerin sadece küçük bir kısmı kansere dönüşmektedir. Ancak kanserlerin büyük bir çoğunluğu poliplerden geliştiği için oldukça dikkat edilmesi gereken bir konudur. Peutz-Jeghers sendromu, poliplerin neden olduğu bir rahatsızlıktır. Bağırsakta ve midede çok sayıda polip oluşur. Bunların yanında gardner sendromu, kalın bağırsakta dejenere ve malign olabilen çok sayıda polip ile karakterize bir hastalıktır.
  • Yaş: Herhangi bir yaşta ortaya çıkabilse de çoğunlukla 50 yaş üzeri kişilerde görülür. Kolon kanseri riski yaşla birlikte artar. 60 yaşın üzerindeki hastaların kolon ve rektum kanserlerine yakalanma oranı, 40 yaş altındaki kişilere göre 10 kat daha fazladır.
  • Lynch Sendromu: Polip dışı kolorektal kanseri, lynch sendromu olarak da adlandırılır. Kolon kanseri vakalarının yaklaşık %5’inden sorumludur.
  • Bağırsak İltihapları: Esas olarak iki çeşit barsak iltihabı vardır. Birincisi; enfeksiyona bağlı olarak kolon mukozasında yer yer oluşan ülser yani ülseratif kolittir. İkincisi ise, ağızdan anüse kadar sindirim sisteminin herhangi bir bölümünde ya da aynı anda birkaç farklı bölümünde aralıklı iltihaplar ile ortaya çıkan Crohn hastalığıdır.
  • Beslenme: Kolon ve rektum kanserlerinin özellikle fast food tüketiminin yaygın olduğu ABD ve Avrupa ülkelerinde görülme sıklığı oldukça yüksektir. Posasız gıda tüketimi, kabızlığı artırarak dışkının uzun süre bağırsak içinde kalmasına ve o bölgenin kanserleşmesine neden olmaktadır.
  • Obezite: Kadın ya da erkek fark etmeksizin, aşırı kilo kolon kanseri riskini arttırmaktadır.
  • Sigara: Yapılan birçok araştırmalarda sigara tüketimi ile kolon kanseri arasında ilişki olduğunu belirtmiştir.

Semptomlar

Kolon kanserinde değişiklikler çok yavaş görüldüğü ve karakterize bir semptom olmadığı için çoğu hasta ilk başta hastalığı pek algılamaz. Dışkıda kanın nedeni zararsız olabilir, ancak aynı zamanda bir kolon karsinomunun erken bir belirtisi olabilir. Bu nedenle, bu semptomun nedenini belirlemek için doktora gitmeniz önerilir.

  • Dışkıda kan
  • Bağırsak spazmları
  • İshal ve kabızlık
  • Dışkı görünümündeki değişiklikler
  • Gaz kaçırma
  • Ağrılı dışkılama
  • Kilo kaybı, iştahsızlık, yorgunluk

Teşhis

Kolon kanseri tanısı uzman hekimler önderliğinde bazı testler ile konur.  Hastanın doktora başvurması ve fiziki muayenenin ardından sırasıyla aşağıdaki testler yapılmaktadır.

  • Dışkıda gizli kan incelenmesi: Son derece basit bir testtir, küçük miktarda dışkı örnekleri laboratuvarda incelenir.
  • Radyolojik tetkikler: Çift kontrastlı kolon grafisi ve bilgisayarlı tomografi yapılmaktadır.
  • Laboratuvar tetkikleri: Tam kan sayımı, biyokimyasal tetkikler yapılmaktadır. Bunların arasında CEA (Karsinoembriyonik antijen) tetkiki kalın bağırsak kanserlerinde kanda yükselebilen ve tanıya yardımcı olan testlerden birisidir.
  • Kesin tanı için endoskopik tetkikler: Rektoskopi, sigmoidoskopi, kolonoskopi ve biyopsi yapılmaktadır. Görülen lezyondan parça alınması ve patolog tarafından incelenmesi yapılır.

Tedavi


Diyet

Kolorektal kanser, mide kanseri, kolonun iç mukozasında meydana gelen inflamatuar bir süreç olan kolit gibi mide ve bağırsak hastalıklarında organları yormamanız gereklidir. Buna göre sağlıklı bir diyet yapılması şarttır.

  • Et; balık dâhil tüm hayvan etleri yağsız olmalıdır ve haşlanarak tüketilmelidir
  • Sebze; domates, karnabahar, brokoli, havuç, bezelye, kabak, sarımsak, soğan, brüksel lahanası, pancar
  • Meyve; böğürtlen, çilek, kiraz, elma, erik, armut, yaban mersini, kızılcık, nar, ananas, üzüm
  • Tahıl; pirinç, karabuğday, yulaf ezmesi, irmik
  • Fermente süt ürünleri; ekşi krema, kefir, yoğurt, süt, lor peyniri
  • Yumurta; günde en fazla bir tane bıldırcın yumurtası tüketilebilir
  • Yeşil çay

Zararlı Besinler

  • Yağlı et ve balık
  • Alkol
  • Asitli içecekler
  • Baklagiller
  • Arpa ve makarna
  • Mantar ve turp
  • Soslar
  • Füme etler
  • Baharatlar
  • Turşu
  • Konserve gıdalar
  • Kızarmış, çok tuzlu ve yağlı yiyecekler